ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ
Κορυφαίο ως έθιμο και κυρίαρχο στην ετήσια καθημερινότητα των παραθαλάσσιων οικισμών ο Αγιασμός των υδάτων. Με τις ιδιαιτερότητές του στον κάθε τόπο. Εδώ, στην Ερμιόνη, για παράδειγμα, υπάρχει η παράδοση να βουτάνε μόνο τα παιδιά που είναι η σειρά τους να πάνε για φαντάροι. Και της όλης διαδικασίας προηγείται ξενύχτι με τραγούδι και πιοτό, που έχει και σαν αποτέλεσμα, λόγω του αλκοόλ στο αίμα και της… μέθης,  να νοιώθουν αυτοί που βουτάνε, λιγότερο το κρύο…  Έχει βγει, μάλιστα, και λαϊκή έκφραση για τους μπεκρήδες της ευρύτερης περιοχής: «Αυτός έπιασε το σταυρό…», που σημαίνει ότι είναι τύφλα στο μεθύσι…
Όμορφες οι μνήμες του εθίμου, από το 1999 που βρίσκομαι στην Ερμιονίδα αλλά και οι κάποιες ξεχωριστές στιγμές, που έχω καταγράψει στη δημοσιογραφική μου μνήμη αξίζουν να αναφερθούν:
Μνήμη 1η: Στις νομαρχιακές εκλογές του 2002 κατέβαινε υποψήφιος ο καπετάν Γιώργος Νοταράς, με το ψηφοδέλτιο Σαραβάκου. Στο διαφημιστικό, λοιπόν, φυλλάδιο που είχε τυπώσει, έγραφε μεταξύ των άλλων προσόντων του ότι το 1952 είχε πιάσει το σταυρό. Το διαβάζει ο φίλος μου (ο και πρώτος των φίλων μου στην Ερμιονίδα) Ε.Τ., εν μέσω ομήγυρης συμποσιαστών και σχολιάζει: «Δηλαδή, αυτός έπιασε το σταυρό μια φορά και θέλει να γίνει νομαρχιακός σύμβουλος. Εγώ, που τον «πιάνω» κάθε μέρα στου «Εξαδάχτυλα» (Σ.Σ. την ταβέρνα της κυρα Βαρβάρας, που δυστυχώς έκλεισε), τι πρέπει να γίνω, Πρωθυπουργός;
Μνήμη 2η: Ως γνωστόν, μαζί με το σταυρό, στο «γιάλα – γιάλα», πετάει ο ιερεύς στην θάλασσα και την εικόνα της Βάπτισης και στο τέλος επιβραβεύονται δυο βουτηχτές. Αυτός που έπιασε το Σταυρό και αυτός που έπιασε την εικόνα. Εκείνη τη χρονιά, αφού έπεσε ο σταυρός και έχουν βουτήξει τα παιδιά, ο ένας και μοναδικός Δήμαρχος Ερμιόνης (άλλος δεν υπήρξε ούτε θα υπάρξει) Ανάργυρος Λεμπέσης συνειδητοποιεί πως έχουν ξεχάσει να φέρουν… εικόνα. Γυρίζει, με ταχύτητα αστραπής το βλέμμα του τριγύρω, «παίρνει στροφή» και αναφωνεί: «Πετάξτε το βιβλίο!» και πριν αντιληφθούν οι γύρω του τι εννοούσε, αρπάζει το βιβλίο του ψάλτη και το πετάει στη θάλασσα, αντί της εικόνας!
Μνήμη 3η: Ήταν η τελευταία χρονιά που χύνονταν τα λύματα στο λιμάνι της Ερμιόνης, πριν λειτουργήσει ο Βιολογικός, χάρη στη χρηματοδότηση των αδελφών Βαγγέλη & Κώστα Γούτου, την πρωτοβουλία του Δημάρχου Α. Λεμπέση και την επιστασία του αείμνηστου Αντώνη Πάλλη (Παλαιού). Η κατάσταση ήταν, κυριολεκτικά, τραγική. Περιμένοντας, μέσα στην τσουχτερή λιακάδα, να έρθει η πομπή από την εκκλησία, σχολίασα, απευθυνόμενος προς Δημοτικό Σύμβουλο: «Τα καημένα τα παιδιά σκέφτομαι, πώς θα πέσουν μέσα σ’ αυτά τα νερά…». Και η απάντηση, αποστομωτική: «Μην ανησυχείς, έχουμε ενημερώσει τον κόσμο να μην χέ… τις τρεις τελευταίες ημέρες»!!!
Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

Το είχα γράψει στις 28/12/2011. Το αναδημοσιεύω μπας και “σπάσει” έστω και κάποιο χείλι, μέσ’ την γενική κατήφεια που έχει προκαλέσει η ακύρωση για δεύτερη χρονιά του Εθίμου, με αφορμή τον κίνδυνο μετάδοσης του covid 19… “Έφυγε” κι ο καπετάν Γιώργος Νοταράς… Οι φωτογραφίες είναι από το λεύκωμα της ιστοσελίδας ermion.gr της Δημοτικής Κοινότητας Ερμιόνης.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ
Φτάνοντας τα Χριστούγεννα θελήσαμε να κάνουμε ένα μικρό δώρο στους αναγνώστες μας στην Ερμιονίδα. Έτσι, προχωρήσαμε στην εκτύπωση ενός εορταστικού 8σέλιδου ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ – όπως παλιά – σε μεγάλο αριθμό αντιτύπων, που διακινήθηκε ΔΩΡΕΑΝ σε όλο τον Δήμο Ερμιονίδας. Κάτι που έγινε δεκτό με μεγάλη ικανοποίηση. Η προσπάθεια αυτή θα επαναλαμβάνεται όποτε κρίνουμε πως πρέπει.
Σας ευχαριστούμε που μας αγκαλιάσατε. Θα είμαστε πάντα παρόντες στον τόπο που αγαπήσαμε και μας αγάπησε!
Καλές Γιορτές, με Υγεία, Αγάπη και Χαρά!
Ιάσονας Γ. Μουσταΐρας
Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ
Η Αθλήτρια του Α Σ Ηρακλής Ερμιονίδας Τσανι Γιουγκερτα κατάκτησε την πρώτη θέση σήμερα,  19.12.2021, στο Διασυλλογικό Πρωτάθλημα Ne WAZA Judo , στα μείον 52 κιλά.
Δείτε το βίντεο του αγώνα:

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ
Η Αθλήτρια του Α.Σ. Ηρακλής Ερμιονίδας Τσανι Γιουγκέρτα κατάκτησε την πρώτη θέση σήμερα,  19.12.2021, στο Διασυλλογικό Πρωτάθλημα Ne WAZA Judo , στα μείον 52 κιλά.

Το πρωτάθλημα διεξήχθη στο Κλειστό Γυμναστήριο του Πολιτιστικού πάρκου Νέας Μάκρης.
Η κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου από τη νεαρή αθλήτρια του Α Σ Ηρακλής Ερμιονίδας αποτελεί μια ιστορική στιγμή για την περιοχή της Ερμιονίδας και για το Σύλλογο.
Ο Παρατηρητής τη συγχαίρει και της εύχεται πάντα νίκες!
Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Μετά την υπουργοποίηση του Ερμιονίτη Βασιλείου Δεληγιάννη (υπουργείο Οικονομικών) με την κυβέρνηση Ελευθερίου Βενιζέλου (1928)

η Ερμιονίδα και γενικά η Αργολίδα δεν ανέδειξε υπουργό στις μετέπειτα Κυβερνήσεις, ζώντας στην «σκιά» του νομού Αργολιδοκορινθίας, όπου οι Κορίνθιοι είχαν τον πρώτο λόγο.

Στις εκλογές του 1952, ο Κρανιδιώτης δικηγόρος Ιωάννης Π. Κοντοβράκης (1900 -1994) εξελέγη βουλευτής Ερμιονίδας με το ψηφοδέλτιο του Ελληνικού Συναγερμού του Αλέξανδρου Παπάγου. Στις 4 Οκτωβρίου 1955 ο Αλέξανδρος Παπάγος πεθαίνει και ο βασιλιάς Παύλος επιλέγει ως αντικαταστάτη του τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος καταρτίζει την λίστα των υπουργών του και την στέλνει προς έγκριση στο παλάτι. Σε αυτή τη λίστα περιλαμβανόταν και ο Ιωάννης Κοντοβράκης ως υπουργός Γεωργίας.

Ως απεσταλμένος των ανακτόρων επιστρέφει με την λίστα ο Μιχαήλ Αρναούτης και ζητεί να μπουν σε αυτή δυο πρόσωπα της εμπιστοσύνης του βασιλέως. Έπρεπε κάποιοι, επομένως, να βγουν. Κανένα, όμως, από τα «βαριά» κοινοβουλευτικά ονόματα δεν δεχόταν. Οπότε, τελικά, «θυσιάστηκε» ο Ιωάννης Κοντοβράκης μαζί με έναν άλλο πολιτικό από την Βόρειο Ελλάδα. Έτσι, στην κυβέρνηση που ορκίστηκε στις 6 Οκτωβρίου 1955 δεν ευτυχήσαμε να έχουμε συμπατριώτη υπουργό. Ενώ η Κορινθία συνέχισε να παίζει τον πρώτο ρόλο στις έκτοτε υπουργοποιήσεις…

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

………………

Με πληροφορίες από τον ιδιαίτερο του Ι. Κοντοβράκη εκείνη την εποχή κ. Λούη Λάμπρου.

………….

Στην φωτογραφία εικονίζονται ο Ιωάννης Κοντοβράκης και ο Στέφος Αλεξανδρίδης στις 23-3-1958, μπροστά στην μεγάλη σπηλιά των Διδύμων (αρχείο Στέφου).

Βιογραφικά στοιχεία του Ιωάννη Π. Κοντοβράκη

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

«Τέντωσε αγέρι τα πανιά και πάρ’ τα όνειρα μου,

πάρε και την καρδιά μου, αφού το ξέρεις μ’ αγαπάς».

Είναι λόγια της ψυχής κάθε ναυτικού, που είναι δεμένος με την πικροκυμα­τούσα. Έτσι την αποκαλούμε εμείς οι θαλασσινοί την θάλασσα. Και πόσες άλλες ονομασίες και χαρακτηρισμούς δεν έχουμε αποδώσει σ’ αυτήν.

Πόσες φορές δεν έχουμε καταραστεί «την ώρα και την στιγμή», όπως λέει ο λαός, που πήραμε το πρώτο βάπτισμα μας σ’ αυτήν, πολύ μικρά παιδιά, άλλοι σε ψαρόβαρκες με πανιά και κουπιά για τις μετακι­νήσεις μας και άλλοι σε εμπορικά ιστιοφό­ρα διαφόρων τύπων. Άλλοι σε ταξίδια στις Ελληνικές θάλασσες και άλλοι με μεγαλύτερα πλοία, ταξιδεύοντας σ’ όλη την υδρόγειο.

Εμείς, οι αλιείς ψαριών και σφουγγαριών σ’ όλες τις Ελληνικές Θάλασσες μέχρι την Μεγαλόνησο Κύπρο και ακόμα πιο μακριά μέχρι τα αφιλόξενα παράλια της Βορείου Αφρικής, όπου πάρα πολλοί κίνδυνοι παραμόνευαν εκεί από τους κατοίκους των Βορείων Αφρικανικών χωρών καθώς και από αγιάτρευτες ασθένειες (σκορβούτο) την εποχή αυτή.

Πόσες φορές, όταν η θάλασσα φουρτου­νιάζει η οικογένεια γονατιστή μπροστά στα εικονίσματα παρακαλά την Παναγιά, τους Αγίους και όλες τις ουράνιες δυνάμεις να είναι καλοτάξιδο και να προστατεύουν το πλεούμενο, που ταξιδεύει ο πατέρας και σύζυγος!

Και πόσες φορές δεν είδαμε χαροκα­μένες μαυρομαντιλούσες μανάδες, όταν η θάλασσα, αυτό το «αδάμαστο θεριό» φουρ­τουνιάζει, να τρέχουν στα εξωκκλήσια με ένα μπουκάλι λάδι, να ανάψουν τα καντήλια και γονατιστές να παρακαλούν να ημερέψει η αγκαλιά της πικροκυματούσας, που πήρε για πάντα μαζί της το ένα παιδί τους και να προστατεύει το άλλο τους παιδί από παρό­μοιο κακό γιατί και αυτό ακολούθησε την γαλάζια μάγισσα, υπακούοντας στην εντολή της μοίρας του. Γιατί για εντολή της ειμαρ­μένης πρόκειται και διαφορετικά δεν εξη­γείται αυτή η ακατανίκητη έλξη που αισθανόμαστε γι’ αυτήν!

Είναι για ‘μάς τους ναυτικούς η θάλασσα, η δεύτερη μάνα μας και η απεραντοσύνη της η μεγάλη αγκαλιά της, που άλλη φορά γαληνεμένη μας αγκαλιάζει και ημερεύει τις ψυχές μας απ’ τον πόνο της ξενιτιάς και άλλες φορές μας παίρνει με τα μεγάλα κύμα­τά της για πάντα στην αγκαλιά της.

Είναι αυτή, που με το απέραντο γαλάζιο της διαμορφώνει τις ανθρώπινες ψυχές, τις κάνει ευαίσθητες, ρομαντικές και νοσταλγικές, όταν την ταξιδεύεις.

Είναι αυτή, η θάλασσα, που με τις ατέλει­ωτες ρότες της, βοήθησε τους θαλασσοπό­ρους να εξερευνήσουν με τα πλοία της εποχής αυτής τον υπόλοιπο κόσμο του πλα­νήτη μας, μεταφέροντας δημιουργίες και ανταλλάσσοντας γνώσεις και πολιτισμούς. Είναι αυτή που μας παίρνει μακριά από τα αγαπημένα μας πρόσωπα, να μας πάει στα πέρατα του κόσμου, να δημιουργήσουμε και να προκόψουμε και να μας φέρει πίσω για να χαρούμε όλοι μαζί τις προκοπές μας.

Να γιατί ο τραγουδιστής παρακαλάει τον άνεμο να τεντώσει τα πανιά και του χαρίζει ό,τι πολυτιμότερο έχει, τα όνειρά του, ακόμα και την καρδιά του, τόσο όταν ξενιτεύεται με σκοπό την δημιουργία και όταν επιστρέφει, για να συναντηθεί και πάλι με τα αγαπημένα του πρόσωπα.

Είναι αυτό το μαγικό υγρό στοιχείο που έχει εμπνεύσει όλους τους πνευματικούς δημι­ουργούς και καλλιτέχνες και που κατέχει το μεγαλύτερο μέρος στην ιστορία και τον πολι­τισμό της ανθρωπότητας.

Είναι αυτή που, πότε γαληνεμένη και πότε αγριεμένη και αφρισμένη, μας δημιουργεί αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα.

Είναι η αιώνια Κίρκη, που με το ραβδί της μας μαγεύει και κάνει εμάς τους θαλασσι­νούς να έχουμε πάντα την πλάτη μας γυρι­σμένη στη στεριά και με θολή ματιά να κοι­τάμε το ατέλειωτο γαλάζιο της, έτσι που να μας κάνει να παίρνουμε μακάβριες αποφά­σεις σαν αυτή του θαλασσινού τραγουδιστή πουτραγουδά:

Νησί μου ασπρογάλανο σαν μαγεμένο κύμα,

εγώ μέσ’ στην αγκάλη σου ποτέ δεν θα ’χω μνήμα.

Δεν θα ’χει ο τάφος μου κερί, καντήλι δεν θα καίει,

μόνο το κύμα θα ’ρχεται επάνω μου να κλαίει.

Και επειδή, τελικά, μιλάμε για ένα μεγάλο έρωτα, μια μεγάλη αγάπη των ανθρώπων, αυτών που έχουν μεγαλώσει και έχουν βιώσει μέσα στην θάλασσα, έχουν δεθεί με αυτήν και έχουν γίνει ένα σώμα, μια ψυχή, τίθεται το μεγάλο ερώτημα: «Πότε έρχεται η στιγμή που τελειώνει μια μεγάλη αγάπη και λες, δεν πάει άλλο και χωρίζεις; Η απάντηση είναι: Ποτέ!»

Υστερόγραφο: Το κείμενο αυτό γράφτηκε απ’ τον υπογράφοντα, ταξιδεύοντας με το αλιευτικό του στο αρχιπέλαγος του Αιγαίου και είναι υπαγορευμένο από όλα εκείνα τα συναισθήματα που σου δημι­ουργεί η θάλασσα όταν την ταξιδεύεις.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ 5-11-2001

Σταμάτης Δαμαλίτης

Δημοσιεύτηκε στο μηνιαίο περιοδικό «Ματιές στην Αργολίδα» (που επιμελείτο και εξέδιδε η συντακτική ομάδα του ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ), αρ. φύλ. 7, τον Δεκέμβριο του 2001. Η απίστευτη σύμπτωση είναι πως στη φωτογραφία του Στέφου Αλεξανδρίδη, που είναι τραβηγμένη από παλαιό εορτασμό του “Γιάλα – Γιάλα” και επελέγη τυχαία, εικονίζεται ο… αρθρογράφος! Αυτό, να, μα τον Άγιο Νικόλα, διαπιστώθηκε μετά την κυκλοφορία του περιοδικού!

Να ‘σαι καλά Μάκη μου και δυνατός! Κλείνοντας αυτό το σημείωμα σου χαρίζω το παρακάτω τραγούδι.

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ

Ήταν μια ξεχωριστή προσωπικότητα της Ερμιόνης, με πολυσχιδή προσφορά και δράση αλλά και συνεχή παρουσία,

μέχρι την τελευταία στιγμή, στα δρώμενα του τόπου (Ο Αλιβάνιστος). Με γνώση και άποψη, που δεν μάσαγε τα λόγια του και δεν φοβόταν την αντιπαράθεση.

Ο καπετάν Γιώργος Νοταράς, ο σεβαστός και αγαπητός φίλος, στα 88 του χρόνια ξεκίνησε για το μεγάλο ταξίδι, διαβαίνοντας την Αχερουσία, χωρίς να φοβάται τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες ούτε τον θυμωμένο Ποσειδώνα. Γιατί τις θάλασσες τις “έφαγε με το κουτάλι”.

Καπετάν Γιώργη, σου εύχομαι “Καλό πέρασμα”!

Γιώργος Νικ. Μουσταΐρας

Ο Δήμαρχος Ερμιόνης

Καπετάν Γιώργο ,

Καλό σου ταξίδι,

Να είναι ελαφρύ το χώμα σου…

Ανάργυρος Λεμπέσης

H ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΕΡΝΙΟΝΗΣ

Οι Κοινοτικοί Σύμβουλοι της  Ερμιόνης και εγώ ως Πρόεδρος της Κοινότητας φίλος, εξάδελφος  και κουμπάρος εκφράζουμε τα θερμά μας συλλυπητήρια στην αξιόλογη οικογένεια του Γεωργίου Νοταρά που έφυγε από κοντά μας πλήρης ημερών.

Ο αείμνηστος Γεώργιος Νοταράς πολυταξιδεμένος και κοσμοπολίτης, θαλασσοπόρος και πλοιοκτήτης  εξέφραζε με το Ερμιονίτικο ταπεραμέντο και τον λόγο  του την αγάπη για την κοινωνία, την Ερμιόνη και τους συμπολίτες μας.

Δωρητής  έργων και ενεργός πολίτης με τη συμμετοχή του σε συλλογικούς φορείς και δράσεις του τόπου μας, αρκετές φορές με τις απόψεις,  τις θέσεις  και την αγάπη για την πατρίδα του  υπήρξε αιρετικός αλλά πάντα φίλος του διαλόγου.

Τον αποχαιρετούμε με τον  σεβασμό που  αρμόζει καταγράφοντας  τη μνήμη του στη καρδιά μας.

Προσωπικά  παρά τις διαφορές των απόψεων  μας σε πολλά θέματα σημειώνω και θα ενθυμούμαι την τελευταία  αποστροφή του λόγου του   στο  δημοσίευμα του της 26/8/2021  στην προσωπική του ιστοσελίδα ¨ Ο Αλιβάνιστος¨

Ο ΠΡOEΔΡΟΣ

ΙΩΣΗΦ  ΓΑΝΩΣΗΣ

Ο ΕΡΜΙΟΝΙΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Ερμιονικού Συνδέσμου, με την αναγγελία της εκδημίας του αγαπητού συμπολίτη μας, ενός εκ των παλαιοτέρων μελών του Συνδέσμου, που διετέλεσε και μέλος του Δ.Σ.,

ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΝΟΤΑΡΑ

εκφράζει στην οικογένεια του εκλιπόντος τα ειλικρινή του συλλυπητήρια.

     Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                     ΤΑ ΜΕΛΗ                      Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΕΤΣΙΩΤΗΣ                                                ΓΙΑΝΝΗΣ ΗΣΑΪΑΣ

ΑΡΓΟΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ

Το χθεσινό μας δημοσίευμα για το νεκρό δελφίνι, που βρισκόταν ανάμεσα Σπέτσες και Κόστα

έτυχε άμεσης ανταπόκρισης.

Έτσι, στο χθεσινό Ενημερωτικό Δελτίο του Λιμενικού Σώματος διαβάζουμε:

Ένα δελφίνι εντοπίστηκε νεκρό, πρωινές ώρες σήμερα, από το Λιμεναρχείο Σπετσών, εντός του διαύλου ν. Σπετσών. Από την οικεία Λιμενική Αρχή ενημερώθηκε σχετικά η αρμόδια Υπηρεσία για την υγειονομική του ταφή.

Άλλη μία απόδειξη πως οι δημοσιεύσεις μας λαμβάνονται σοβαρά υπ’ όψη.

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Κατά την συνεχή, καθημερινή μου, έρευνα για άντληση ιστορικών θεμάτων, που αφορούν την Ερμιονίδα και τα νησιά Σπέτσες & Ύδρα,

ανακαλύπτω μικρά «διαμαντάκια», που μπορεί να περιέχονται σε δυο γραμμές αλλ’ όμως λέν’ πολλά.

Όπως η παρακάτω αναφορά του  Γρηγόρη Καρταπάνη, Μέλους της Εταιρείας Θεσσαλικών Ερευνών, την οποία «αλίευσα» από τον ιστορικό ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ του Βόλου, με γενικό τίτλο: Αναζητώντας τα σκάφη του γραφικού στολισμού στον Βόλο (Β’ Μέρος): Ονοματολόγιο βενζινάκατων.

Οι βενζίνες του Βόλου ήταν μικρά ξύλινα επιβατηγά σκάφη, που δραστηριοποιούνταν κατά την καλοκαιρινή περίοδο στις τοπικές θαλάσσιες συγκοινωνίες από τις αρχές της δεκαετίας του ’20 έως τα μέσα της δεκαετίας του ’80.

Στην αλφαβητική παράθεση των ονομάτων των σκαφών και στον αριθμό 15, διαβάζουμε:

ΝΕΑ ΕΡΜΙΟΝΗ: Πρόκειται πιθανότατα για την πρώτη, χρονικά, βενζίνα, που δραστηριοποιείται στον Βόλο στα 1921, σύμφωνα με την έως τώρα έρευνά μας, πραγματοποιώντας θαλάσσιες εκδρομές, σύμφωνα με τη σχετική σύντομη ανακοίνωση (16/5/1921 – ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ). Πρακτορεύεται από τον Π. Νόνη.

Προφανώς, το σκάφος δεν ονομάστηκε «Νέα Ερμιόνη» τυχαία, καθώς το όνομα του πρακτορεύοντος (Π. Νόνης) είναι καταφανώς Κρανιδιώτικο.

Κάποια στιγμή, θα έπρεπε να μελετηθεί βαθύτερα η παρουσία Ερμιονιδέων ναυτικών στην ευρύτερη περιοχή του Βόλου και των Σποράδων, η οποία έχει υπάρξει έντονη.

Αναφέρω προσωπικό βίωμα:

Συμμετείχα σε μιαν εκδρομή, πριν από κάποια χρόνια, των Παλαιμάχων Ποδοσφαιριστών Ερμιονίδας στην Σκόπελο. Σε τουριστικό κατάστημα και ενώ περιεργαζόμουνα ένα αντίγραφο παλιού ψαράδικου, μου έπιασε κουβέντα ο καταστηματάρχης. Του είπα, λοιπόν, πως κάνω συλλογή με αντίγραφα παραδοσιακών σκαφών, μια που στην περιοχή μας ανθεί η ναυτοσύνη. Και τότε, προς μεγάλη μου έκπληξη, μου ανέφερε πως το επώνυμό του ήταν… Σοφικίτης και ο προπάππους του είχε πάει στην Σκόπελο από το Κρανίδι! Και με περηφάνεια πρόσθεσε πως οι τελευταίες παραδοσιακές ψαρόβαρκες στην Σκόπελο είναι Σοφικίτικες!!

(αλλά πάνω στην παρουσία Ερμιονιδέων στην Σκόπελο θα επανέλθω…)

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Η Κέρος είναι νησί των Μικρών Κυκλάδων (Κουφονήσι, Ηράκλεια, Σχοινούσα, Κέρος),

το οποίο βρίσκεται νοτιοανατολικά της Νάξου, νότια του Κουφονησίου (2 ν.μ.) και βορειοδυτικά της Αμοργού με ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Ορεινή, άγονη, χωρίς πηγές πόσιμου νερού και χωρίς δυνατότητες εύκολης πρόσβασης.

Το νησί είχε ένα μοναδικό εκκλησάκι, αφιερωμένο στην Παναγία. Κτίστηκε από τρεις μοναχούς, που ανήκαν στο μοναστήρι της Παναγίας της Χοζοβιώτισσας της Αμοργού.

Οι μοναχοί αφού εγκαταστάθηκαν σε μετόχι του μοναστηριού στην Κέρο, έκτισαν τα κελιά τους, μία τράπεζα και το εκκλησάκι, ζώντας κυρίως  με τη βοήθεια των κατοίκων των γύρω νησιών.

Το 1820 – ήταν ακόμα Τουρκοκρατία – ένας Έλληνας εξωμότης από το Κρανίδι, που έγινε μουσουλμάνος πειρατής, ο αποκαλούμενος Τουρκοδημήτρης, έκανε επιδρομή στα Κουφονήσια, την Σχοινούσα και στην Κέρο. Οι λίγοι κάτοικοι που ήταν παρόντες και βοηθούσαν τους μοναχούς, αντιστάθηκαν και σκοτώθηκαν.

Ο Τουρκοδημήτρης μετέφερε τους μοναχούς σε ένα ύψωμα, στο παλιό κάστρο και αφού τους βασάνισε, τους θανάτωσε ρίχνοντάς τους στον γκρεμό. Στη συνέχεια κατέστρεψε το εκκλησάκι.

Από τότε και για πολλά χρόνια η Κέρος αποτέλεσε το ορμητήριο του Τουρκοδημήτρη. Από εκεί ξεκινούσε με το πλοίο του για να ληστέψει τα γειτονικά νησιά και έκρυβε στην Κέρο τα λάφυρα που αποκόμιζε από τις επιθέσεις του….

Με την έλευση του Ιωάννη Καποδίστρια τον Ιανουάριο του 1828, o Υδραίος ναυμάχος Ανδρέας Μιαούλης ανέλαβε, για δεύτερη φορά, την αρχηγία του ελληνικού στόλου, συνεισφέροντας σημαντικά στην πάταξη της πειρατείας στο Αιγαίο, που προκαλούσε σημαντικά προβλήματα στα παράλια της Πελοποννήσου και κυρίως στα νησιά των Σποράδων και των Κυκλάδων. 

Στις επιχειρήσεις του ναυάρχου Μιαούλη κατά των πειρατών, αιχμαλωτίστηκαν ή βυθίστηκαν 115 πειρατικά πλοία. Μεταξύ αυτών και του εξωμότη Τουρκοδημήτρη.

Μετά την εξόντωση των πειρατών, το μετόχι της Κέρου νοικιάστηκε για βοσκοτόπι. Οι βοσκοί έκτισαν ξανά το εκκλησάκι της Παναγίας στην ίδια θέση με το προηγούμενο. Λιτό, χωρίς τρούλο, με πέτρινους τοίχους και σκεπή από κονταρίδες και πηλόχωμα. Τοποθετήθηκαν 3 εικόνες, της Παναγίας, του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Νικολάου, που σώζονται μέχρι σήμερα.

Το 1979 το εκκλησάκι επισκευάστηκε και το 1992 υψώθηκε καμπαναριό.

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

Πηγές του άρθρου: Μηχανή του χρόνου, Βικιπαίδεια, koufonisia.gr