ΑΡΓΟΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Ο παππούς μου, ο Γιάννης ο Πίλουρης από το Χέλι ή αλλιώς Σιν Πίλουρης (που σημαίνει στα αρβανίτικα Άγιος Πίλουρης ) καπετάνιος ταξίδευε με τα τότε ιστιοφόρα σε όλη τη Μεσόγειο.

Δυστυχώς, όμως, πέθανε νέος, αυτός και η γιαγιά μου Ζαχαρούλα, το γένος Γιαννακοπούλου, την εποχή που «θέριζε» στη χώρα η Ισπανική γρίπη* (1918), αφήνοντας τον πατέρα μου και τα αδέρφια του ορφανά.

Ο Γιάννης Πίλουρης αναδείχθηκε χρυσός Ολυμπιονίκης στην 16θέσια με πηδαλιούχο, κατά την Μεσολυμπιάδα** του 1906, μαζί με άλλους Κρανιδιώτες, Κοιλαδιώτες, Ερμιονίτες, Υδραίους, Σπετσιώτες και πολλούς από την Τροιζηνία, που άνηκαν στις ομάδες που είχε φτιάξει τότε ο μετέπειτα ένδοξος ναύαρχος Νικόλαος Μπότσης ή Βότσης***, για τους Ολυμπιακούς αγώνες.

Σαν έπαθλο τους δόθηκε από ένα κτήμα στο Γαλατά, το οποίο, του παππού μου υπάρχει ακόμα και έχει την ονομασία «Κτήμα Πίλουρη».

Ο παππούς μου, βέβαια, ουδέποτε πήγε να καλλιεργήσει στο κτήμα αυτό, λόγω της αποστάσεως και αυτό βρίσκεται, κατόπιν πολλών χρησικτησιών, στα χέρια ενός ανθρώπου, που έτυχε και τον γνώρισα.

Αλλά αυτό δεν έχει καμία σημασία…

Κωπηλασία στην Ολυμπιάδα του 1906

Στους μεσοολυμπιακούς του 1906, στην Αθήνα, διεξήχθησαν έξι αγωνίσματα κωπηλασίας: μονοθέσιο σκιφ 1000 μ., δίκωπος με πηδαλιούχο 1000 μ., δίκωπος με πηδαλιούχο ενός μιλίου, τετράκωπος με πηδαλιούχο 2000 μ., εξαθέσια με πηδαλιούχο ναυτών 2000 μ., 16θέσια με πηδαλιούχο ναυτών 3000 μ.

Έλληνες Ολυμπιονίκες

Οι Έλληνες Ολυμπιονίκες του 1906 στην κωπηλασία ήταν οι εξής:

  • Χρυσό
    • 16θέσια με πηδαλιούχο ναυτών 3000 μ.: Προγυμναστήριον Πόρου: Ισίδωρος Μίχας, Ιωάννης Γεωργιάς, Μιχαήλ Σόκος, Ιωάννης Αγρίμης, Άργος Μυλωνάς, Δημήτριος Κακούσης, Ιωάννης Λουκάς, Παύλος Καγκιότζης, Ιωάννης Λαφιώτης, Π. Μουράτης, Χρήστος Τσιριγωτάκης, Άγγελος Δρίβας, Κωνσταντίνος Κεφάλας, Ιωάννης Καισαρεύς, Ιωάννης Πίλουρης, Δημήτριος Πιαδίτης, Πέτρος Βελλιώτης (πηδαλιούχος).

Ο Κελευστής Πέτρος Βελλιώτης

  • Ασημένια
    • Εξαθέσια με πηδαλιούχο ναυτών 2000 μ.: Λέμβος πλοίου «Σπέτσαι»: Δημήτριος Νταής, Παύλος Κυπραίος, Δημήτριος Βαλούρδος, Νικόλαος Δεκαβάλας, Νικόλαος Καρσούμπας, Σπύρος Βεσάλας, Κωνσταντίνος Μισοκοκκίνης (πηδαλιούχος).
    • 16θέσια με πηδαλιούχο ναυτών 3000 μ.: Λέμβος πλοίου «Ύδρα»: Ιωάννης Τσιράκης, Μιχαήλ Κατσούλης, Κωνσταντίνος Νιώτης, Ν. Στεργίου, Ιωάννης Παπαπαναγιώτου, Ιωάννης Δόλας, Πέτρος Πτερνέας, Γεώργιος Νικολούτσος, Ιωάννης Γρυπαίος, Σταμάτιος Διοματάρας, Ευάγγελος Χαλδαίος, Ιωάννης Φασιλής, Κωνσταντίνος Παπαγιαννούλης, Σ. Λεμονής, Ευάγγελος Κανακάρης, Ξενοφών Στέλλας, Ιωάννης Μηλάκας (πηδαλιούχος).
    • Δίκωπος με πηδαλιούχο ενός μιλίου: Θεόφιλος Ψιλιάκος (πηδαλιούχος στη βελγική λέμβο).
  • Χάλκινο
    • Εξαθέσια με πηδαλιούχο ναυτών 2000 μ.: Λέμβος πλοίου «Ύδρα»: Διονύσιος Χρηστέας, Δημήτριος Γκρους, Γεώργιος Μαρούλης, Νικόλαος Φωτεινάκης, Π. Λομβάρδος, Δημήτριος Σουράνης, Πέτρος Μέξης (πηδαλιούχος).

Ανάμεσά τους, μπορείτε να αναγνωρίσετε πολλά ονόματα προερχόμενα από την γύρω περιοχή.

Βαγγέλης Πίλουρης

Υ.Γ. Για το πώς ο παππούς μου ο Γιάννης έγινε… Σιν Πίλουρης, θα σας το γράψω σε επόμενο σημείωμα.

———————————————

*Ισπανική Γρίπη. Στην Ελλάδα το πρώτο κρούσμα εντοπίστηκε στην Πάτρα το καλοκαίρι του 1918. Από τις Ελληνικές περιοχές που επλήγησαν περισσότερο ήταν η Σκύρος, όπου πέθαναν πάνω από 1000 κάτοικοι, το ένα τρίτο του πληθυσμού της. Στην Αθήνα η γρίπη προκάλεσε τον θάνατο 1.668 ανθρώπων, στη Θεσσαλονίκη άλλων 5.284, ενώ στην Πάτρα οι νεκροί ξεπέρασαν τους 800. Η Δυτική Μακεδονία κατέγραψε 4.336 νεκρούς.

Κορωνοϊός vs ισπανική γρίπη: Σοκάρουν τα ευρήματα μελέτης - Ειδήσεις - νέα  - Το Βήμα Online

**Οι Θερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 1906, γνωστοί ως Μεσοολυμπιακοί Αγώνες του 1906 ή Μεσολυμπιάδα του 1906, ήταν μία διεθνής αθλητική διοργάνωση, η οποία διεξήχθη από τις 22 Απριλίου έως τις 2 Μαΐου του 1906 στην Αθήνα.

Η μεσολυμπιάδα της Αθήνας στα χέρια μιας Καναδής

***Νικόλαος Βότσης. Γεννήθηκε στην Ύδρα το 1877 και ήταν γιος του Ιωάννη Βότση και της Μαρίας Κουντουριώτη. Υπήρξε μέλος του πληρώματος των πρώτων ωκεανοπόρων του Βασιλικού Ναυτικού το 1900, όπου με το Εύδρομο “ΝΑΥΑΡΧΟΣ ΜΙΑΟΥΛΗΣ” έφθασαν στις Η.Π.Α.

Στη διάρκεια του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου πέτυχε κάτι που θεωρούνταν ακατόρθωτο. Με τις πρώτες ναυτικές συμπλοκές στις 18 Οκτωβρίου του 1912, υποπλοίαρχος τότε, κυβερνώντας το Τορπιλοβόλο 11, εισήλθε στο οχυρωμένο λιμάνι της Θεσσαλονίκης χωρίς να γίνει αντιληπτός, όπου και εκτόξευσε τρεις τορπίλες κατά της Τουρκικoύ θωρηκτού «Φετίχ Μπουλέντ» 3.000 τόνων, με αποτέλεσμα οι δύο τορπίλες να ευστοχήσουν, το τουρκικό πολεμικό πλοίο, να βυθιστεί και ο Ν. Βότσης να αποχωρήσει χωρίς καμία απώλεια.

Με πληροφορίες από την Βικιπαίδεια

Επιλογή ιστορικών στοιχείων & εικόνων: Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΑΡΓΟΣΑΡΩΝΙΚΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Mε αφορμή τον εορτασμό των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, γίνονται γυρίσματα για λογαριασμό της COSMOTE TV, που αφορούν την Ιστορία των Σπετσών.

Την παραγωγή του ντοκιμαντέρ έχει αναλάβει η κινηματογραφική εταιρεία Inkas Film & TV Productions, της οποίας Διευθύνουσα Σύμβουλος είναι η Σπετσιώτισσα Λιλέτ Μπόταση*.

Δείγμα της εξαιρετικής δουλειάς που επιτελείται, αλίευσα από το διαδίκτυο και σας το παραθέτω:

*Για την ιστορία, σημειώνω πως το σπίτι μου στο Κρανίδι βρίσκεται επί της οδού Γκίκα Μπόταση, πληρεξουσίου του Κρανιδίου και προγόνου της Λιλέτ Μπόταση…

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ

Τον Μάρτιο του 1991, ακριβώς 30 χρόνια πριν, ξεκίνησα με τον ραδιοφωνικό σταθμό Ράδιο Ήρα. Το Φθινόπωρο του 1993 έκανα την επόμενη κίνηση, εκδίδοντας την εβδομαδιαία εφημερίδα ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ.

Έως τότε, η μόνη πηγή πληροφόρησης για τα τεκταινόμενα στην περιοχή της Ερμιονίδας ήταν τα κατά καιρούς αστυνομικά δελτία… Κανένα έντυπο μέσον ενημέρωσης δεν είχε επιδιώξει, ουσιαστικά, να παρακολουθήσει την καθημερινότητα του τόπου. Δύο Δήμοι, πολλά σωματεία, πολιτιστικά και αθλητικά, επιχειρήσεις και δραστηριότητες, άγνωστες στον υπόλοιπο κόσμο…

Την Κυριακή των Βαΐων, 4 Απριλίου 1999, παραβρέθηκα ως δημοσιογράφος, στο ΞΕΝΙΑ Παλάς (σήμερα Ναυπλία Παλάς), στο Ναύπλιο, όπου διεξαγόταν Ημερίδα για τις Υδατοκαλλιέργειες. Εκεί, μεταξύ των άλλων, συνάντησα τον Δήμαρχο Ερμιόνης κ. Ανάργυρο Λεμπέση, ο οποίος, με τον χαρακτηριστικό του τρόπο, μου είπε:

«Πού ‘σαι μεγάλε δημοσιογράφε. Έλα κάτω και σε μας, που μας έχουν ξεχάσει όλοι!»

Αυτό ήταν, το ερέθισμα, που με έσπρωξε να πάρω την μεγάλη απόφαση. Να έρθω σ’ αυτόν τον ευλογημένο τόπο, να ξεφύγω, επιτέλους, από το ασφυκτικό πλαίσιο της Αργοναυπλίας, που έτσι κι αλλιώς είχε αρκετούς δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης. Να ανοίξω στον εαυτό μου και στην Αργολική ενημέρωση νέους ορίζοντες!

Έτσι, του Άγιου Γιώργη ανήμερα, ξεκίνησα να κάνω το μεγάλο βήμα και να βάλω την Ερμιονίδα, ειδησεογραφικά, στην Αργολική πραγματικότητα. Θυμάμαι, μάλιστα, πως την ίδια μέρα, είχαν μπει να κόψουν τα πορτοκάλια στο χωράφι μου. Τους άφησα, πήρα μαζί μου για παρέα και τον μακαρίτη, πλέον, φίλο μου Θύμιο Κωτσόγιαννη, και κινήσαμε για κάτω…

Ήταν το ξεκίνημα. Έτσι, ο ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ, με την εβδομαδιαία παρουσία μου εδώ και την λειτουργία γραφείου, κατέγραφε και αποτύπωνε τις μικρές και μεγάλες στιγμές του τόπου. Η πρωτοβουλία αυτή – μοναδική ιστορικά – εκτιμήθηκε και αγκαλιάστηκε από τον κόσμο, σε τέτοιο βαθμό, που η εφημερίδα έφτασε να κυκλοφορεί εδώ σε πάνω από 700 φύλλα.

Δυστυχώς, το καλοκαίρι του 2011, δυο απανωτά χτυπήματα με οδήγησαν στην αναστολή της λειτουργίας της. Ήταν αφ’ ενός ένα βαρύ χειρουργείο που έκανα και αφ’ ετέρου η ψήφιση του Μεσοπρόθεσμου προγράμματος από την τότε κυβέρνηση, που υπερδεκαπλασίασε τα τέλη αποστολής των εφημερίδων μέσω του Ταχυδρομείου. Ουσιαστικά, αναγκάστηκα να αλλάξω επάγγελμα και να περιοριστώ, ως αγρότης πλέον, στην εξασφάλιση του προς το ζην καλλιεργώντας τα πατρικά κτήματα στην Δαλαμανάρα.

Αυτή την αναγκαστική απόφαση δεν μπόρεσα να την… «χωνέψω» και έψαχνα μια ευκαιρία να βγάλω ξανά τον ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ, υπό άλλη ιδιοκτησία. Έτσι, το 2014 η εφημερίδα κυκλοφόρησε ξανά, στο όνομα της μητέρας των παιδιών μου. Δυστυχώς, σοβαροί οικογενειακοί λόγοι οδήγησαν στο τέλος της και αυτή την προσπάθεια…

Σε όλη την πορεία του ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ στην Ερμιονίδα προσπάθησα, φιλότιμα, να αναδείξω την καθημερινότητα της περιοχής, με αγάπη και πάθος για τον τόπο. Λάθη έκανα. Ποιος, όταν ενεργεί δεν κάνει λάθη; Και κάποιους στενοχώρησα. Λυπούμαι, ειλικρινά, γι’ αυτό. Έχω, όμως, τη συνείδησή μου καθαρή και ήσυχη, γιατί πάντα είχα καλές προθέσεις. Η αναμφισβήτητη πραγματικότητα, πάντως είναι, πως μετά τον ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ, το τοπίο της Ερμιονίδας είχε πλέον ενταχθεί ισότιμα στο γενικό τοπίο της Αργολίδας. Και γι’ αυτό είμαι υπερήφανος.

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Σεπτέμβρη του 2008 ήρθε στο γραφείο μου, στο Κρανίδι, ο Στέφος ο Αλεξανδρίδης,

ο φωτογράφος της Ερμιονίδας (και… νήσων) και με ρώτησε αν θέλω να μου δίνει ιστορίες με τις ανάλογες φωτογραφίες, που κατέγραφαν την καθημερινότητα της επαρχίας, όπως την είχε βιώσει μέσα από το επάγγελμά του από τις αρχές της δεκαετίας του ’50. Φυσικό και αυτονόητο ήταν να αποδεχτώ την πρότασή του με ιδιαίτερη χαρά. Έτσι, την 1η Οκτωβρίου 2008 δημοσίευσα στον έντυπο ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ την πρώτη ιστορία:

Ήταν το 1961. Είχαμε ακόμα ταυτότητες της Κατοχής, του πολέμου. Έπρεπε να τις αλλάξουμε. Η διαταγή έλεγε “ευπρεπώς ενδεδυμένοι”, ήταν καλοκαίρι, ο κόσμος ήταν με τα ξωμάνικα το ίδιο και οι γυναίκες. Τότε πήρα ένα σακάκι δικό μου και μια γραβάτα για τους άνδρες και ένα πουλόβερ με κλειστό λαιμό για τις γυναίκες και ξεκίνησα με το ποδήλατο από το Κρανίδι για τα Δίδυμα, πρώτο σταθμό για τις ταυτότητες.

Τελάλης στα Δίδυμα ήταν ο Παναής. Του δίνω ένα τάληρο και του λέω να φωνάξει. Το μετάφρασε σε αρβανίτικα και άρχισε από το καφενείο του Παριώτη και φώναζε: “Έρδι φωτογράφουα Στέφουα κα Πέτσα παλαβόττ του τζέρ φωτογραφί περ ταυτότητα. Τούτοι κόσμοι έρδι ντε καφενεί Παριώτ του τζερ φωτογραφί” (Ήρθε ο φωτογράφος, ο Στέφος από τις… παλαβές Σπέτσες να τραβήξει φωτογραφίες για ταυτότητες. Όλος ο κόσμος να έρθει στο καφενείο του Παριώτη να βγάλει φωτογραφίες). Και δώσ’ του μέχρι το σχολείο, να το μάθει ο κόσμος και ’γω να τους ντύνω με το σακάκι και τη λαιμαργιά στο λαιμό (γραβάτα) και βγαίναν όλοι καμαρωτοί.

Στη συνέχεια αυτό έγινε και στα γύρω χωριά μέχρι που ο Διοικητής του Ναυπλίου, βλέποντας το ίδιο σακάκι και την ίδια γραβάτα, παραγγέλνει στον Διοικητή του Κρανιδίου να του αναφέρει μήπως είναι καμία… οργάνωση. Αυτός στέλνει χωροφύλακα και με καλεί στο τμήμα και μου λέει: “Βρε παιδί μου, τι θα γίνει με σένα, έχω βρει τον μπελά μου. Γιατί είναι όλοι με το ίδιο σακάκι και την ίδια γραβάτα;” Του εξηγώ. “Για φέρε μου εδώ τα εργαλεία σου”. Του πάω το σακάκι και τη γραβάτα και τα στέλνει στ’ Ανάπλι και λέει του ανωτέρου του: “Ιδού τα πειστήρια!” Και έτσι έληξε η παρεξήγηση.

Το κακό είναι ότι ούτε τα ξαναείδα, χάθηκαν και αναγκάστηκα και πήρα άλλα.

Γιώργος Ν. Μουσταΐρας
Φωτογραφία: Στέφος Αλεξανδρίδης

Στα αρβανίτικα μου έκανε διορθωτικές παρεμβάσεις ο Φουρνιώτης Μηχανικός Αντώνης Αντωνόπουλος. Ο Στέφος, αν και Σπετσιώτης, ήταν πρόσφυγας εκ Καππαδοκίας, Σπαρταλής, και όσο νάναι τα αρβανίτικά του δεν ήταν τόσο τέλεια…

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Με ιδιαίτερη χαρά ο συγγραφέας Γιώργος Ν. Μουσταΐρας πήρε στα χέρια του το Βραβείο του Βιβλίου της Χρονιάς, από τον Ελληνικό Πολιτιστικό Όμιλο Κυπρίων Ελλάδας (ΕΠΟΚ).

Η τιμητική αυτή διάκριση δόθηκε για το βιβλίο «Παλιές Ιστορίες (που βγάζουν γέλιο) – Συνέβησαν στην Αργολίδα», με εύθυμες παλιές ιστορίες από Αργοναυπλία, Λυγουριό & Ερμιονίδα.

Το βιβλίο που κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις «Ερωδιός» διατίθεται στην Αργολίδα από το Βιβλιοπωλείο ΕΚ ΠΡΟΟΙΜΙΟΥ του Παναγιώτη Ουλή, Νικηταρά 15, στο Άργος. Μπορεί να το προμηθευθεί και όποιο άλλο βιβλιοπωλείο το ζητήσει, με ένα τηλεφώνημα στο 6998208172

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΟΥΣΤΑΪΡΑΣ ΕΡΜΙΟΝΙΔΑ ΙΣΤΟΡΙΑ - ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ

Η Διώρυγα του Σουέζ, που ενώνει την Μεσόγειο με την Ερυθρά θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό, έχει μήκος 168 χλμ. και κατασκευάστηκε από τον Γάλλο μηχανικό Φερδινάνδο Λεσέψ. Οι εργασίες κατασκευής της διήρκεσαν από το 1854 έως το 1869.

Το πρώτο πλοίο που την διέσχισε, πριν, μάλιστα την οριστική ολοκλήρωση των εργασιών, ήταν… Κρανιδιώτικο, που μετέφερε, τι άλλο, κρανιδιώτικο λάδι!

Η είδηση αναγράφεται στο φύλλο της 29ης Ιανουαρίου 1866 της αθηναϊκής εφημερίδας «Αλήθεια»:

«Μετ’ αμέτρου χαράς αναγγέλλομεν ότι το πρώτον πλοίον όπερ διεπέρασε τον Ισθμόν του Σουέζ από Μεσογείου προς Ερυθράν Θάλασσαν, ήτο Κρανιδιωτικόν, έχον φορτίον ελαίου…»

Η εφημερίδα επανέρχεται την 1η Φεβρουαρίου 1866:

«Περί τα τέλη του παρελθόντος Δεκεμβρίου, τρεχαντήριον εκ Κρανιδίου, κυβερνώμενον υπό του πλοιάρχου Νόννη, με φορτίον ελαίου, διέπλευσεν… και αφίχθη εις το Σουέζ της Ερυθράς Θαλάσσης, όπου επώλησεν επωφελώς το εαυτού εμπόριον».

Δια την αντιγραφήν
Γιώργος Ν. Μουσταΐρας